HomeOver Spinoza Kring SoestStudiegroepen.pngLezingen_aan.pngNieuwsContactLinks
   

Lezingen

Op deze pagina een overzicht van alle geplande lezingen van het seizoen 2019 - 2020. Noteer alvast in uw agenda:



Data Lezingen 
19 oktober 2019









Mannen rond Spinoza
lezing door professor Henri Krop

Sinds enige jaren maken een aantal bronnenpublicaties het ons mogelijk een beter beeld te vormen van de 'mannen rond Spinoza'. Deze kring van vrienden verdient alleen al onze aandacht, omdat wij door hun werk en moed kennis kunnen nemen van Spinoza's geschriften.
In het eerste deel van deze lezing zal op de betekenis van deze radicale denkers worden ingegaan.

Een prominent lid van deze kring was Adriaan Koerbagh (1632-1669), die nu 350 jaar geleden in het Rasphuis in Amsterdam stierf, toen hij zijn straf uitzat vanwege de publicatie van een tweetal radicale boeken. Er bestaan in de secundaire literatuur vier visies op de verhouding tussen Koerbagh en Spinoza.

    1. Zij waren beiden leerling van Franciscus van den Enden, die hen het atheïsme leerde.
    2. Koerbagh was een leerling van Spinoza (Meinsma).
    3. Beiden waren lid van een netwerk van radicale denkers.
    4. Zij waren beiden zelfstandige denkers.

Deze laatste visie lijkt het meest bij de feiten passend, omdat zij ten eerste heel anders met de censuur omgingen. Koerbagh was zo uitdagend en overtrad zo openlijk het verbod op de publicaties van sociniaanse boeken, dat de autoriteiten wel niet anders konden dan hem veroordelen. Ten tweede valt in vergelijking met Spinoza de buitengewoon provocerende en sarcastische toon van Koerbaghs geschriften op. Ten derde verschillen Koerbagh en Spinoza fundamenteel in hun visie op de religie, bijgeloof, de bijbel en het kerkelijk christendom. Kunnen we daaruit de conclusie trekken dat Spinoza en Koerbagh alleen maar vrienden zijn geweest?
In het tweede deel van de lezing geeft prof. Henri Krop hier antwoord op.

Datum:              Zaterdag 19 oktober 2019.
Tijd:                    14.00 tot 16.00 uur. Ontvangst 13.30 uur.
Kosten:              € 20,00 contant en gepast aan de zaal
                            €17,50 bij voorbetaling op
                            NL 44 INGB 0001988601
                            t.n.v. S.C. Pasman - Sakkers
Aanmelden:      info@spinozakringsoest.nl

Voor informatie over prof. Henri Krop: klik op zijn foto.

18 april 2020









Spinoza's ratio en de algoritmen
lezing door Dr. Henk Jan Hoekjen

Spinoza wordt in lesboeken vaak geportretteerd als rationalist. Dit is begrijpelijk gezien het grote belang dat Spinoza toekent aan de ratio voor de mens die zich wil ontworstelen aan de invloed van externe prikkels. Niettemin zijn er redenen om enige kanttekeningen te plaatsen bij een rationele-al-te-rationele opvatting van Spinoza's filosofie.
In deze lezing zal dr. Henk-Jan Hoekjen middels een beschouwing van onder meer het toenemende belang van algoritmes in ons dagelijks leven een overzicht geven van de manieren waarop de ratio behulpzaam zou kunnen zijn bij het navigeren in de ons niet zelden vijandige externe natuur. Daarbij wordt het toenemende belang van algoritmes aan een kritische beschouwing onderworpen.

Algoritmes zijn ontegenzeggelijk beloftevol bij het oplossen van tal van problemen. Ook vanuit Spinozistisch oogpunt is er op het eerste gezicht alle reden om verheugd te zijn over de opkomst van dergelijke ogenschijnlijk rationele instrumenten. Tegelijkertijd kent deze ontwikkeling een aantal problemen. Zogenoemde 'feedbackloops' kunnen er bijvoorbeeld voor zorgen dat algoritmes leiden tot een arbitraire mummificering van de werkelijkheid. Zolang deze verstarring beperkt blijft tot ons klantprofiel bij online winkels is er nog relatief weinig aan de hand. Maar het wordt bedreigender en maatschappelijk relevanter wanneer we ons realiseren dat ook de inzet van politie en onze nieuwsvoorziening in toenemende mate door algoritmes bepaald worden.
Aan de hand van Spinoza's opvatting van de ratio - ofwel de 'tweede kennissoort' - zal dr. Hoekjen betogen dat algoritmes in feite minder rationalistisch zijn dan zij lijken. In evidente analogie met een driedeling die Friedrich Nietzsche hanteert in zijn tweede oneigentijdse beschouwing, wordt hierbij onderscheid gemaakt tussen antiquarisch, monumentaal en kritisch rationalisme. Alleen de laatste variant van rationalisme - die niet alleen het nut, maar ook de nadelen van de ratio voor het leven aan de orde stelt - biedt volgens Hoekjen een solide fundament voor een duurzame liberaal-democratische samenleving.


Datum:              Zaterdag 18 april 2020.
Tijd:                    14.00 tot 16.00 uur. Ontvangst 13.30 uur.
Kosten:              € 20,00 contant en gepast aan de zaal
                            €17,50 bij voorbetaling op
                            NL 44 INGB 0001988601
                            t.n.v. S.C. Pasman - Sakkers
Aanmelden:      info@spinozakringsoest.nl

Voor informatie over Dr. Henk Jan Hoekjen: klik op zijn foto.



Klik hier voor verslagen van eerdere lezingen.





Verslagen

Verslagen eerdere lezingen
4 november 2017
Spinoza en Levinas door Jan Flameling.
Klik hier voor het verslag.
8 juni 2017
Kees Schuyt: Spinoza en de vreugde van het inzicht bij boekhandel Cursief in Gorinchem.
Klik hier voor het verslag.
8 april 2017
De actualiteit van Spinoza's Theologisch Politiek Traktaat door Paul Juffermans.
Klik hier voor het verslag.
11 februari 2017
Spinoza en Heidegger door Jan Flameling.
Klik hier voor het verslag.
27 november 2016 Erasmus door Herman Pleij.
Klik hier voor het verslag.
5 november 2016
Spinoza en Johan de Witt door Kees Schuyt.
Klik hier voor het verslag.
14 november 2015
Spinoza's Politieke Filosofie door Jan Flameling.
Klik hier voor het verslag.





Excursies

Verslagen eerdere excursies
8 januari 2017
Het Vaticaans manuscript van de Ethica tijdelijk in Nederland.
Klik hier voor het verslag aan het bezoek aan deze tentoonstelling met aansluitend de lezing van Piet Steenbakkers.
19 juli 2015
Excursie "In de voetsporen van Spinoza.
Klik hier voor het verslag.